[00:03] Introductie en gezochte technische profielen
Björn Crul: Dag luisteraars, welkom terug in de Industrial Automation Podcast. Vorige keer hadden we het over de krapte op de arbeidsmarkt, de nood aan technische profielen en hoe we meer jongeren kunnen warmmaken voor praktijkgerichte en STEM-opleidingen. Vandaag bekijken we wat er na de studies gebeurt. Hoe begeleiden de industriële bedrijven hun nieuwe recruten en hoe wordt levenslang leren in de praktijk gebracht? Mijn naam is Björn Crul en ik verwelkom opnieuw Geert De Coninck en Katrien Valkiers van Siemens Belgium. Fijn dat jullie er weer zijn. Geert, voor welke functies zoeken jullie vandaag nieuwe medewerkers en aan welke criteria moeten zulke kandidaten dan voldoen?
Geert De Coninck: Björn, ik zou zeggen ingenieurs in de brede zin. Dus automatisering, elektromechanica, energie, mensen die in de field ingezet worden, field service, gewoon technicians, industrieel IT, OT-profielen, HVAC-specialisten, technische projectmanagers, ingenieurs in uitvoerende technieken. Waar momenteel krapte op de markt is, zijn wij naar op zoek.
[01:07] Selectiecriteria bij sollicitaties
Björn Crul: Ja, heel veel vacatures, dus jullie doen heel veel sollicitatiegesprekken, neem ik aan. Katrien, waar letten jullie eigenlijk op in zo’n gesprek?
Katrien Valkiers: Wij letten op verschillende zaken, uiteraard. Maar de hoofdzaak om te starten is het diploma. Mijn vorige bazin zei telkens: het diploma is uw ticketje om binnen te komen. De plaats waar je gaat zitten, bepaal je daarna nog zelf door andere skills aan te scherpen. Dus waar letten wij op? Uiteraard een sterke technische basis. Maar daarnaast skills als probleemoplossend denken, telkens willen bijleren, goed kunnen samenwerken, openstaan voor verandering, dat soort zaken.
[01:47] Het Young Graduates Programma
Björn Crul: Jullie hebben een specifiek programma voor pas afgestudeerde technische masters, het Young Graduates Programma. Geert, kan je dat eens toelichten?
Geert De Coninck: Ja, dus bij het Young Graduates Programma werken wij naar pas afgestudeerde technische masters, die wij een vast contract aanbieden, maar nog geen vaste job. Gedurende 18 maanden krijgen zij drie verschillende functies, vooraf bepaalde functies, zodat ze een brede kennis kunnen opbouwen van de mogelijkheden die er binnen Siemens zijn. Dus gedurende die drie verschillende functies komen zij met verschillende teams in contact, ook in verschillende contexten, zodat zij op het einde van het traject een meer bewuste jobkeuze kunnen maken binnen het bedrijf Siemens.
Björn Crul: Mooi programma, denk ik dan, maar drie functies in anderhalf jaar. Dat klinkt me toch wel intensief. Is dat niet van het goede te veel voor mensen die net gestart zijn? Eigenlijk, tegen dat ze een functie een beetje in de vingers hebben, moeten ze al direct van plaats zijn, hè Katrien?
Katrien Valkiers: We gaan niet ontkennen dat het intens is, maar het wordt wel goed begeleid. Het is een vorm van versneld leren. Je krijgt zeer snel een inzicht in je eigen sterktes en zwaktes. En naar ons aanvoelen is dat beter dan vastzitten in een rol die niet voor jou geschikt is. Dus je kan door het Young Graduate Programma snel ontdekken waar je impact het grootst is.
Björn Crul: Begeleid door een mentor. Wie is die mentor?
Katrien Valkiers: Ja, toevallig bij ons is dat iemand die zelf het programma ook doorlopen heeft. Het is dus een collega die al veel ervaring heeft. En hij is niet enkel een inhoudelijk klankbord, maar ook echt een menselijk klankbord, een mentor in de brede zin van het woord. Hij begeleidt de young graduates en hij stuurt ze bij waar het nodig is, maar hij heeft op zich geen hiërarchische rol.
[03:39] Van levenslang leren naar day-to-day learning
Björn Crul: Een functie vinden die het best bij hen past, dat is één zaak natuurlijk. Daarnaast weten we dat technologie zo snel evolueert dat levenslang leren vandaag een noodzaak is. Geert, hoe pakken jullie dat dan aan op de werkvloer?
Geert De Coninck: Levenslang leren hebben we vervangen door day-to-day learning. Wij vinden dit een essentieel onderdeel van een duurzaam HR-beleid. Mensen moeten beseffen dat wanneer niet bijgeleerd wordt, men stilstaat. En drie jaar stilstaan betekent dat men hopeloos achteraan loopt. Want leren is een stuk, een deel van onze job geworden. Dat moeten we allemaal gaan beseffen. En een continue bijscholing is echt noodzakelijk in de jobs die we momenteel hebben.
[04:19] Opleidingsuren en My Learning World
Björn Crul: Ik las een cijfer. Een medewerker bij jullie volgt gemiddeld 35 uur per jaar opleiding. Dat is ook in lijn met de verplichting die er is sinds 2024: vijf opleidingsdagen per medewerker per jaar. Maar Katrien, hoe vullen jullie dat dan concreet in?
Katrien Valkiers: Wel, die 35 uur, dat is een gemiddelde wereldwijd dat wij volgen. Op onze intranet-homepagina, als we onze computer openen, staat er per medewerker een teller met hoeveel uren learning je al hebt dat jaar.
Björn Crul: Je wordt er dus elke dag mee geconfronteerd.
Katrien Valkiers: Dat kan soms confronterend zijn. Nu, die leeruren, dat is een combinatie van klassieke opleidingen, maar ook digitale opleidingen en voor een stukje zelfstudie. Voor het digitale stuk hebben wij een platform dat My Learning World heet. Dat is eigenlijk supercool, waar 90.000 leerelementen op staan. Dat kan gaan van e-learnings tot video’s, e-books, podcastjes en zo verder.
[05:20] Verplichte opleidingen en vrije leerpaden
Björn Crul: Ja, Geert, dat is een onuitputtelijke bron, lijkt het mij, om nieuwe kennis en vaardigheden op te doen. Maar zijn er daarnaast ook opleidingen die verplicht zijn bij functies bij jullie?
Geert De Coninck: Ja, en ik denk dat dat bij een bedrijf zoals Siemens ook noodzakelijk is. Er zijn nu eenmaal bepaalde zaken, ik zeg nu maar veiligheid van onze medewerkers wanneer zij op reis vertrekken, waar we hen toch op moeten wijzen. Wij staan heel sterk op compliance. Wij doen alleen maar compliant business. Dus daar moeten we op regelmatige basis informeren over mogelijke topics die fraude zouden kunnen veroorzaken. Daar moeten we heel sterk op ingaan. En dan alles wat met kritische technologieën, nieuwe technologieën die op de markt komen, te maken heeft, waar we tenminste de basis van moeten hebben, noem het AI, die zaken gaan we zeker verplichten. Maar daarnaast is er heel veel keuzevrijheid. Van de job die u heeft, eigenlijk: wat zou een ideaal profiel zijn? Welk opleidingsniveau zou je voor bepaalde technologieën moeten hebben? En wanneer je dit ingevuld hebt, dan krijg je vanuit het platform zelf een voorstel van opleidingen die daar echt goed zouden kunnen inpassen. Dus vandaar: je kunt je eigen leerpad volledig zelf gaan uitstippelen.
[06:31] Tijd maken om te leren
Björn Crul: Katrien, je vertelde net al hoe confronterend het is dat je elke dag die teller voor je krijgt met opleidingen. Nu, leren vraagt tijd natuurlijk en ik kan me voorstellen dat in sommige periodes de tijd ook wel schaars is en dat medewerkers misschien even andere prioriteiten moeten stellen. Hoe motiveer je hen dan toch om even tijd te nemen en een opleiding te volgen?
Katrien Valkiers: Ik merk bij mezelf al dat als ik niet mijn agenda blokkeer om te leren, het niet gebeurt. Dus ik probeer mijn team ook te motiveren om hun agenda’s op bepaalde momenten te blokkeren om te leren. Zo hebben wij bijvoorbeeld als team een heel traject gevolgd om AI onder de knie te krijgen. In communicatie is dat toch een belangrijk aspect.
Björn Crul: En het is een signaal van: leren mag, maar leren moet.
Katrien Valkiers: Zeker.
[07:21] Competenties in een veranderende technologische context
Björn Crul: Geert, als we kijken naar de context van veranderende technologie, die is voor een organisatie als Siemens uiteraard bijzonder relevant. Welke competenties en vaardigheden zijn er vandaag dan eigenlijk nodig om mee te zijn, om bij te blijven?
Geert De Coninck: Als ik het dan op de techniek focusseer, dan blijft alles wat automatiseringstechniek betreft bij ons cruciaal. Maar daar zijn aspecten bij gekomen zoals data, digitalisering, ook AI. In de laatste jaren is dat meer en meer een topic geworden. En waar we jammer genoeg heel veel mee geconfronteerd worden: alles wat met cybersecurity te maken heeft.
Katrien Valkiers: Dat is dan het technische aspect. Ik denk dat er ook nog competenties zijn, zoals je kunnen aanpassen aan de context, dus een sterk aanpassingsvermogen. Kunnen samenwerken is belangrijk. En daarnaast ook de kennis hebben om ethisch om te gaan met technologie. Ik bedoel daarmee verantwoordelijk omgaan met het delen van data in je bedrijf, met partners of met klanten.
[08:20] Opleidingen voor klanten en partners via SITRAIN
Björn Crul: Daarmee gelinkt is er natuurlijk ook het perspectief van jullie klanten. Vaak zijn dat installateurs of bedrijven die apparatuur van Siemens op de werkvloer hebben staan. Ook voor hen helpen jullie om in opleiding te voorzien. Hoe werkt dat dan, Geert?
Geert De Coninck: Ja, dus we hebben een eigen opleidingscentrum, dat noemt SITRAIN, waar we ons focussen op alles wat met industrie te maken heeft. Dat zijn combinaties van klassikale opleidingen die we organiseren. We hebben een SITRAIN access-platform waar diezelfde klanten volledig digitale opleidingen kunnen volgen om mee te zijn met de laatste technologie. En voor onze partners hebben we zelfs nog speciale aparte sessies voor hun certificering, zodat zij dus als officiële partners van ons ook op onze website kunnen verschijnen.
[09:09] Populaire opleidingen en opleidingen op maat
Björn Crul: Ik zag de statistieken: het Belgische SITRAIN-center ontvangt 1.200 klanten per jaar, zeg maar zes klanten per werkdag. Dat is eigenlijk een volwaardige opleidingsinstelling. Welke thema’s of opleidingen zijn dan het meest in trek?
Geert De Coninck: Het meest is nog altijd de industriële automatisering, eigenlijk. Dus de basistechnologie blijft in beweging. Maar net zo goed OT, IT, integratieopleidingen, simulatie, digital twins. Maar heel dikwijls hebben we nu ook op maat van de klanten opleidingen die gemaakt worden. Ik haal bijvoorbeeld een case van Volvo aan, waar wij eigenlijk een volledige digital twin van hun productie opgebouwd hebben. Van de digital twin een volledige opleiding krijgen, zodat zij klaar zijn om nadien in de productie zelf als operator aan de slag te gaan. Dus wij proberen opleidingen te maken die direct toepasbaar zijn bij onze klanten.
[10:02] De toekomst van technische jobs
Björn Crul: Laten we even terugkeren naar Siemens zelf. Als we kijken naar de toekomst van mensen die in de technologische industrie werken, hoe ziet die toekomst van de technische job eruit bij jullie bedrijf?
Geert De Coninck: We gaan steeds meer hybride functies en toepassingen hebben. Het repetitieve karakter van vroeger, van: ik zit in een bepaalde job en ik doe 20 jaar hetzelfde. Vergeet het. Wij krijgen nu iedere job die binnenkomt iets nieuws. Men gaat naar digitalisering, men gaat naar virtualisering, men gaat AI-toepassingen gaan doen. En meer en meer zitten we ook in het analyseren en optimaliseren van bestaande installaties. Want laat ons eerlijk zijn: in België zijn er meer brownfields dan dat er greenfields zijn. Dus we moeten gaan kijken naar de optimalisatie van de bestaande installaties.
Katrien Valkiers: En naar mijn aanvoelen, of daarbij aansluitend, gaat het steeds meer en meer over hoe we technologie kunnen inzetten om het dagelijks leven van u en mij beter en efficiënter en duurzamer te maken. Dus techniek als een soort hefboom voor duurzaamheid.
[11:05] De evolutie van het ingenieursberoep
Björn Crul: Geert, ik hoor jou daarnet zeggen dat het traject van een job hoe langer hoe minder lineair zal zijn. Ik weet dat jij al heel lang voor Siemens werkt. Als je kijkt naar de job die jij vandaag hebt: is de vergelijking mogelijk?
Geert De Coninck: Laten we zeggen dat ik het geluk gehad heb om in een productie te starten waar ik een fabriek onder mij had. Dus ik zat in het verkoopgedeelte, maar ik had nog de fabriek. Bepaalde van de basistechnologieën, het stuk automatisering, dat zit er nog in. Maar hoe een fabriek momenteel werkt, dus de toepassingen van AI, het digitaliseren, het virtualiseren, dat zijn bepaalde aspecten die erbij gekomen zijn waardoor je met bestaande apparatuur waarschijnlijk het dubbele, het drievoudige, het viervoudige aan output kan krijgen. En dat is net waar wij de ingenieurs voor nodig hebben en waar we de ingenieurs voor moeten gaan opleiden.
[12:03] Nieuwe profielen door technologische innovatie
Björn Crul: En welke nieuwe profielen zien jullie dan ontstaan als gevolg van de technologische innovatie?
Geert De Coninck: Wel, mensen die gewoon al de data kunnen gaan interpreteren, dus data-ingenieurs in een industriële context. Mensen die een digital twin van een productie kunnen gaan maken, een digital twin die dan meeloopt met de productie of die de productie optimaliseert. IoT-specialisten en dan natuurlijk alles wat momenteel met artificiële intelligentie, die AI, gaat toepassen, zijn de profielen die we in de toekomst gaan nodig hebben.
[12:37] De rol van AI in de industrie
Björn Crul: Katrien, als ik het goed hoor, dan wordt AI eigenlijk onontbeerlijk in de industrie.
Katrien Valkiers: Ja, ik denk het wel. AI is vandaag vooral een tool die ons in staat stelt om sneller te kunnen werken, efficiënter te kunnen werken. Dus het ondersteunt ons in het dagelijkse werk. Anderzijds blijft die menselijke supervisie wel cruciaal. Dus we kunnen niet zonder mensen. Het is de mens en de machines die samen moeten kunnen werken. We zien ook wel dat er nieuwe rollen ontstaan dankzij AI. Dus waar er vroeger collega’s waren die eerder uitvoerende taken deden, worden die uitvoerende taken weggehaald door AI. En ze krijgen nu een rol waarin technologie, data en AI slim worden gebruikt.
[13:19] Blijven investeren in mensen en skills
Björn Crul: Als we dit alles samen nemen, wat betekent dat dan voor Siemens in de toekomst?
Katrien Valkiers: Zelf denk ik dat we moeten blijven investeren in mensen en dat het levenslang leren, of het elke dag leren, een belangrijke strategische pijler moet blijven.
Geert De Coninck: Ja, we moeten blijven inzetten op de skills van de mensen en blijven opleiden. En dat doen we misschien niet alleen. Als ik terugwijs naar de vorige podcast, onze samenwerking met het onderwijs en het betrekken van onze klanten, denk ik: alleen op die manier zijn we klaar voor de toekomst.
[13:56] Afsluiting
Björn Crul: En zo ronden we een heel boeiende discussie af. Geert De Coninck en Katrien Valkiers, bedankt om ons mee te nemen in het verhaal van levenslang leren bij Siemens. En wil u nog meer weten over de jobs van de toekomst en welke rol onderwijs daarin kan spelen, luister dan zeker ook naar de andere aflevering van deze tweedelige reeks, waarin we praten over de war on talent en de nood aan technische profielen. Tijd om afscheid te nemen, beste luisteraar. Fijn dat u erbij was. Neem zeker ook een kijkje op industrialautomation.be voor het laatste nieuws over de industrie en over automatisering. Tot de volgende keer.
