Automatiseringstechnologie cruciaal in beheer groene oase

Plantentuin Meise is een 92 hectare grote groene oase aan de rand van Brussel. Niet meteen een wereld die je zou associëren met industriële automatisering, maar toch is die broodnodig om de 20.000 plantensoorten elk in het best mogelijke klimaat te laten groeien. De keuze voor Beckhoff-technologie heeft Plantentuin Meise op weg gezet naar flinke energiebesparingen.

De geschiedenis van Plantentuin Meise gaat terug tot 1797 en begint aan het Nassaupaleis in Brussel. In de botanische tuin worden verwoed planten verzameld, meegebracht door ontdekkingsreizigers. Een verhaal van verzamelen, bestuderen, verzorgen en die kennis ook van generatie op generatie doorgeven. In 1938 verhuist de Plantentuin naar zijn huidige locatie in Meise, de start van een ingrijpend investeringsprogramma met onder andere de bouw van het Plantenpaleis, een reeks van dertien indrukwekkende kassen. Die zijn vandaag een toeristische trekpleister, waar jaarlijks meer dan 250.000 bezoekers naar komen kijken. Maar de missie van de Plantentuin om planten te beschermen en kennis uit te wisselen is door de dreiging van de klimaatverandering belangrijker dan ooit voor het behoud van de biodi­versiteit op onze planeet.

Duurzaamheid als rode draad

Biodiversiteit en duurzaamheid zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. In het Masterplan ‘Plantentuin Meise 2.0’ is duurzaamheid dan ook de rode draad door alle investeringen, met de ambitie om in 2045 net zero te bereiken. Bij elke renovatie wordt gebruikgemaakt van state-of-the-art technologie en gaat bijzondere aandacht naar energiezuinigheid en hernieuwbare materialen. Het was technicus Mathias Hertogs die Beckhoff introduceerde in dit verhaal. “Ik ben hier al sinds mijn zestiende aan de slag als jobstudent. Tijdens mijn studies elektromechanica heb ik Beckhoff leren kennen. Ik wist dat het hier een uitstekende match zou zijn, omwille van de robuustheid en de openheid van het systeem. Bovendien rekenen ze geen licentiekost voor de engineeringssoftware aan, waardoor het ook budgettair de beste oplossing voor ons was”, vertelt Hertogs die na zijn studies fulltime in dienst kwam bij Plantentuin Meise.

Gebruiksvriendelijk en modulair

Hij troont ons mee naar het Plantenpaleis, waar we aan de lijve ondervinden hoe verschillend het klimaat van serre tot serre is. We wandelen van woestijnlandschappen naar tropische wouden en verder naar inheemse planten. “De belangrijkste zaken om in de gaten te houden zijn de temperatuur, de luchtvochtigheid en de ventilatie om ervoor te zorgen dat de planten kunnen groeien en bloeien”, vertelt technicus Kenny Smeesters. De warmte- en energievoorziening hier draait op een WKK.

Toen de vroegere sturing het in ’24 begaf, stelde Hertogs voor om Beckhoff te proberen, omdat ze de benodigde PLC, een CX7000, op stock hadden liggen. Hij kreeg groen licht en bouwde ze in drie dagen om. “Omdat het zo gebruiksvriendelijk is, heb je de basis snel operationeel. Bovendien kun je modulair werken, waardoor we hier stap voor stap nieuwe zaken introduceren. Door de besparingen die we realiseerden, hadden we de investering binnen één maand terugverdiend”, aldus Hertogs.

Gasverbruik met kwart gedaald

Energiemetingen, ketelregelingen, pompsturingen, vernevelingsinstallaties, verlichting, buffervaten … bij elk vernieuwingsproject is Beckhoff nu de standaard. Bij kleinere projecten kiest de technische dienst voor de CX7080, voor grotere de CX9240. “Dat is het mooie aan Beckhoff, hoe makkelijk je alle signalen samenbrengt en programma’s uitwisselt. Daardoor kunnen we onze technieken nu veel slimmer sturen. Zo hebben we de afgelopen jaren het gasverbruik al met een kwart verminderd. Een gigantische besparing, waardoor ook het vertrouwen van bovenaf in Beckhoff-technologie alleen maar gegroeid is”, vertelt Smeesters ons. Hertogs stipt graag nog de uitstekende support aan. “Ik ben nog jong, ik moet zelf ook nog veel ontdekken. Maar binnen het uur heb je wel iemand aan de lijn die de oplossing weet.”

Slimmer worden

De robuustheid van de toestellen heeft zich inmiddels ook al bewezen. Smeesters: “Drie jaar is misschien niet lang, maar de technologie wordt hier wel zwaar op de proef gesteld door het vochtgehalte. We hebben nog geen enkel probleem gehad, dat was in het verleden wel anders.” En de toekomst? Wat zal die dan brengen? “We krijgen nu bijzonder veel data van verschillende meetpunten binnen, waardoor we steeds verder kunnen gaan in het optimaliseren van het energieverbruik en snel kunnen schakelen. Een groot verschil met vroeger, toen de sturing meer een black box was. Dat zijn we nu goed in de vingers aan het krijgen. De volgende stap kan dan bijvoorbeeld de introductie van een AI-model zijn om te anticiperen op het weer. Hoe slimmer we worden met Beckhoff, hoe dichter we bij onze ambitie van CO2-neutraliteit komen”, besluit Hertogs.