Een machine zonder smeerpunten? Voor steeds meer toepassingen is het geen toekomstmuziek meer. Met zelfsmerende kunststoflagers wil igus externe smering overbodig maken. De winst zit niet alleen in minder smeermiddelen, maar ook in minder onderhoud, minder stilstand en lagere kosten. Een studie van RWTH Aachen University vertaalt dat potentieel nu naar cijfers. Alleen al in de Duitse landbouwsector zou de besparing over tien jaar kunnen oplopen tot dertig miljoen euro.
Smeren lijkt misschien een kleine onderhoudstaak. Vermenigvuldig ze met tientallen smeerpunten per machine, honderden machines en jarenlange inzet, en het plaatje verandert snel. Smeermiddelen kosten geld, maar ook het aanbrengen ervan vraagt arbeidsuren. Bovendien moeten machines daarvoor soms tijdelijk uit bedrijf, wat ook een bepaalde kost met zich meebrengt.

Om die impact concreet te maken, onderzocht RWTH Aachen University in samenwerking met igus het besparingspotentieel van zelfsmerende kunststofglijlagers. Een van die berekeningen vertrekt vanuit de Duitse landbouwsector. Wanneer jaarlijks 500 cultivators worden uitgerust met drooglopende glijlagers, kan volgens de extrapolatie tegen 2034 circa dertig miljoen euro aan smeermiddel- en arbeidskosten worden vermeden.
“Zero Lubrication gaat dus over veel meer dan het uitsparen van een pot smeervet”, klinkt het bij igus. “Het gaat ook over onderhoudstijd, beschikbaarheid en de kosten gespreid over de volledige levensduur van een machine.”

Hoe kun je bewegende delen laten functioneren zonder externe smering? Bij de motion plastics van igus zit het antwoord in het materiaal zelf. Vaste smeermiddelen zijn geïntegreerd in de hoogwaardige polymeren en worden tijdens de beweging microscopisch afgegeven. Een externe toevoer van olie of vet is daardoor niet nodig.
Dat principe wordt toegepast in onder meer iglidur-glijlagers, xiros-kogellagers, igubal-sferische lagers en iglidur PRT-draaikranslagers. Naast hun zelfsmerende werking zijn de kunststofoplossingen onderhoudsvrij, trillingsdempend en tot 80% lichter dan zuiver metalen lagers.
Minder smering betekent bovendien minder verbruik van smeermiddelen en minder onderhoudsinterventies. Daarmee raakt Zero Lubrication niet alleen aan kostenbesparing, maar ook aan materiaalgebruik en milieu-impact. Voor machinebouwers is er nog een ander voordeel: wanneer smeerpunten verdwijnen, kan ook het onderhoudsconcept van een machine eenvoudiger worden.

Dat potentieel wordt zichtbaar in concrete toepassingen. Landbouwmachinefabrikant Lemken verving lageroplossingen in een cultivator en elimineerde zo 22 smeerpunten per machine. Volgens de berekeningen levert dat per cultivator jaarlijks 14,7 uur tijdswinst, 88 euro kostenbesparing en 6,3 kilo minder CO2-equivalenten op.
Ook buiten de landbouw zijn er voorbeelden. Heineken Brasil gebruikt zelfsmerende igus-lagertechnologie in transportbanden. Voor 600 lagerpunten wordt de jaarlijkse besparing geraamd op ruim 2800 euro en 1560 onderhoudsuren. Rockinger past dan weer een zelfsmerend slijtage-element toe in zijn KS80-koppeling, waardoor periodieke smering niet langer nodig is.
En daar schuilt misschien wel de essentie van Zero Lubrication. Eén lager vervangen lijkt een kleine ingreep. Maar vermenigvuldig die ingreep over een volledige machine, productielijn of machinepark en kleine smeerpunten worden plots een grote kostenpost … of net een grote besparingskans.
Neem dan rechtstreeks contact op met Igus.
Contact opnemen