Cybersecurity wordt verplicht onderdeel van machineveiligheid

Op 20 januari 2027 treedt de nieuwe Europese machineverordening (EU) 2023/1230 in werking. Voor het eerst wordt cybersecurity daarin een verplicht onderdeel van de veiligheid van machines. Wie nu nog denkt dat een cyberaanval alleen de IT-afdeling raakt, heeft het mis: de productievloer is inmiddels een even geliefd doelwit. De specialisten van Schmersal helpen machinebouwers en productiebedrijven om het cyberveilig te houden.

De nieuwe machineverordening vervangt de vertrouwde machinerichtlijn 2006/42/EG en is in alle lidstaten rechtstreeks van kracht, zonder omzetting in nationale wetgeving. Een van de meest opvallende nieuwigheden is het punt ‘bescherming tegen corruptie’: besturingssystemen en veiligheidsfuncties mogen niet kwetsbaar zijn voor kwaadwillige digitale inmenging. Software wordt bovendien uitdrukkelijk erkend als veiligheidscomponent. Concreet betekent dit dat machines die na de deadline op de markt worden gebracht – of ingrijpend worden aangepast na een retrofit, want dan wordt de exploitant juridisch fabrikant – moeten voldoen aan de stand van de techniek op het vlak van cybersecurity. In de praktijk wijzen alle wegen daarbij naar de normreeks IEC 62443, de internationale referentie voor de beveiliging van industriële automatiserings- en besturingssystemen.

Het gevaar is geen theorie

Dat die eisen er niet te vroeg komen, bewijst de actualiteit. Eind juli 2026 legden hackers met banden met het Iraanse regime een Britse elektriciteitscentrale vier dagen lang plat. Het was de eerste keer dat een aan Iran gelinkte groep een energiefaciliteit in het Verenigd Koninkrijk wist te raken. De Britse overheid relativeerde de impact – het ging om een kleinschalige generator en de stroomvoorziening was nooit in gevaar – maar het signaal kon niet duidelijker: kritische industriële infrastructuur is een reëel doelwit geworden. Wie denkt dat het bij energie blijft, heeft het mis. Jaguar Land Rover bouwde vorig jaar ruim een maand geen auto's na een cyberaanval, met een schadepost van bijna 200 miljoen pond en een deuk van zo'n 2 miljard pond in de Britse economie.

Wat zegt IEC 62443?

De normreeks IEC 62443 vertaalt cybersecurity naar de wereld van OT (operational technology). Kernidee is een risicogebaseerde aanpak: op basis van een grondige risicoanalyse wordt bepaald welk security level (SL) een machine of installatie nodig heeft om weerstand te bieden aan aanvallers met een bepaald kennisniveau en middelen. De norm schrijft vervolgens technische en organisatorische maatregelen voor, zoals netwerksegmentatie, firewalls tussen IT- en OT-zones, authenticatie en toegangsbeheer, en de bescherming van programma's en configuraties tegen manipulatie. Security wordt zo geen losstaand IT-verhaal, maar een integraal onderdeel van het veiligheidsconcept van de machine. Safety en security gaan voortaan hand in hand.

Van analyse tot complete beveiliging

Voor machinebouwers en exploitanten rijst de vraag: hoe begin je hieraan? Schmersal biedt via zijn dienstenafdeling tec.nicum een concreet antwoord. De specialisten van tec.nicum voeren vandaag al risicoanalyses uit waarin cybersecurity volwaardig is opgenomen, conform de nieuwe verordening en de IEC 62443-norm. Maar het stopt niet bij een rapport, tec.nicum gaat verder met praktische antwoorden: van het ontwerp van een veilige netwerkarchitectuur en de keuze van geschikte beveiligingscomponenten tot de effectieve implementatie op de werkvloer, inclusief retrofit van bestaande machines. Dankzij de modulaire aanpak – academy, consulting, engineering, integration, digitalisation en outsourcing – kan de beveiliging van machines en installaties van A tot Z volledig in orde worden gebracht, fabrikantneutraal en over de hele levenscyclus.

Wie vandaag investeert in een cybersecuritystrategie voor zijn machines, is niet alleen klaar voor 20 januari 2027, maar beschermt vooral zijn continuïteit. Want zoals de Britse centrale bewijst: de vraag is niet óf er een aanval komt, maar wel wanneer. Wie meer wil weten, kan contact opnemen met Schmersal Belgium.