Platform over productie- en procesautomatisering
Een lokale batterijwaardeketen is cruciaal voor het vergroten van de strategische onafhankelijkheid van Europa. Het is immers een sleutelcomponent voor vitale sectoren zoals de automobielindustrie, energie en defensie. Maar de batterij-industrie in Europa wordt bedreigd door goedkope, gesubsidieerde import, waardoor haar levensvatbaarheid in gevaar komt. Hoewel de vraag naar verwachting in 2035 1,5 TWh zal bedragen, dreigen structurele kostennadelen en onzekerheid over de regelgeving ervoor te zorgen dat de waardecreatie definitief naar China verschuift. Er is doortastend ingrijpen nodig om te voorkomen dat onze regio de kans verspeelt om honderdduizenden banen en miljarden aan economische waarde te creëren in een van de meest strategische industrieën van deze eeuw.
De batterij-industrie in Europa staat voor een fundamentele test: kan ze de verwachte groei van de vraag omzetten in binnenlandse waardecreatie, of blijft de productie geconcentreerd in China en andere niet-Europese markten? Europa zal naar verwachting een van ’s werelds grootste markten voor lithium-ionbatterijen worden, met een verwachte vraag van ongeveer 1,5 TWh en een marktvolume van 130 à 150 miljard euro in 2035, ondanks de recente vertraging in de verwachte vraag naar elektrische voertuigen. Om aan het grootste deel van de vraag te kunnen voldoen met lokaal geproduceerde batterijcellen, is er al een aanzienlijk aantal productiefaciliteiten operationeel, met een geïnstalleerde productiecapaciteit van ongeveer 200 GWh en tot nu toe ongeveer 80.000 directe en indirecte banen.
Ondanks dit potentieel staat de industrie voor aanzienlijke uitdagingen. Structurele kostennadelen ten opzichte van Chinese import, hoger dan verwachte opstartkosten, zelfs voor ervaren spelers, en aanhoudende onzekerheid op de markt – waaronder een tragere vraag naar elektrische voertuigen en gemengde politieke signalen over het traject naar nuluitstoot – zetten de concurrentiepositie en levensvatbaarheid van de Europese productie onder druk. Bovendien is een aanzienlijk deel van de vele projecten die de afgelopen jaren zijn aangekondigd, mislukt, stopgezet of uitgesteld.
Lokaal geproduceerde batterijcellen zullen naar verwachting te maken krijgen met een aanzienlijk kostennadeel, dat wordt geschat op ongeveer 9 tot 11 euro/kWh in vergelijking met cellen die in China worden geproduceerd en geïmporteerd. Deze kloof is het gevolg van structurele nadelen op het gebied van kapitaal- en exploitatiekosten, die zowel nieuwe binnenlandse spelers als gevestigde Aziatische spelers die in Europa produceren, treffen. De opstartkosten voor nieuwe EU-marktdeelnemers zullen naar verwachting ongeveer 1,5 miljard euro extra bedragen voor een fabriek van 20 GWh in Europa in vergelijking met nieuwe fabrieken die door gevestigde Aziatische spelers worden gebouwd. Bovendien heeft de aanzienlijke overcapaciteit van de celproductie in China de prijsconcurrentie geïntensiveerd, waardoor de prijzen de marginale kosten benaderen.
De regelgeving in Europa vormt een bedreiging voor de investeringszekerheid, belemmert een snelle schaalvergroting en verhoogt de kosten. Het kernprobleem is een regelgevingsklimaat dat herhaaldelijk in twijfel wordt getrokken en het ontbreken van een duidelijke langetermijnstrategie voor de industrie. Er zijn onvoldoende beleidssignalen en gedetailleerde richtsnoeren die verkiezingscycli overleven, in tegenstelling tot de meer consistente, centraal gecoördineerde aanpak in China. Maatregelen, zoals de Net Zero Industries Act (NZIA) en de Critical Raw Materials Act (CRMA), missen stimulansen voor lokale inhoud en bindende eisen. De huidige instrumenten zijn relevant, maar hun impact wordt afgezwakt door een trage invoering, niet-bindende eisen en moeilijkheden bij het efficiënt verkrijgen of toewijzen van middelen. Een bijkomende uitdaging is dat de huidige regelgeving vaak niet is afgestemd op batterijfabrieken. Honderden voorschriften, in combinatie met de noodzaak om met tientallen instanties te onderhandelen om de benodigde vergunningen voor één fabriek te verkrijgen, belemmeren de uitvoering van projecten aanzienlijk en verhogen de kosten.
Het opzetten van een lokale batterij-waardeketen is cruciaal voor het vergroten van de strategische onafhankelijkheid van Europa. De batterij-industrie heeft het potentieel om een aanzienlijke bijdrage te leveren aan de Europese economie. Uit de analyse van Roland Berger blijkt dat het succesvol aanpakken van de uitdagingen die voor ons liggen, tegen 2035 tot 310.000 banen zou kunnen opleveren en ongeveer 75 miljard euro aan waarde zou kunnen toevoegen aan de Europese economie – maar alleen met doortastende regelgevende maatregelen en een gecoördineerde strategie van alle belanghebbenden.
Naar een rapport van consultancybureau Roland Berger
